Pieprzem nazywany jest owoc każdej rośliny z rodziny pieprzowatych, która liczy około 700 gatunków pnączy, krzewów i drzew. To także rodzaj przyprawy wytwarzanej z tych owoców. Pochodzenie i uprawa pieprzu Pieprz znany był w Indiach co najmniej od 2 tys. lat przed narodzeniem Chrystusa, bo z tego okresu pochodzi pierwsza wzmianka o nim. Do Europy trafił dopiero w średniowieczu. Pieprzowiec uprawiany jest w krajach strefy tropikalnej, gdzie używa się nie tylko jego owoców, lecz także liści, które służą jako używka do żucia. Przy odpowiednich warunkach niektóre gatunki roślin pieprzowatych mogą zostać wyhodowane także w naszej strefie klimatycznej (konieczne są duża wilgotność gleby i temperatura nie niższa niż 12°C).

Właściwości pieprzu i jego wpływ na zdrowie

Pieprz ma działanie lecznicze, które zawdzięcza olejkom eterycznym oraz piperynie, korzystnie wpływającym głównie na układ pokarmowy. Olejki odkażają i pobudzają trawienie, a piperyna stymuluje produkcję soków żołądkowych. Oprócz tego zbawiennie działa na gospodarkę tłuszczową organizmu. Zapobiega odkładaniu się cholesterolu i obniża ciśnienie tętnicze. Pobudza też neuroprzekaźniki, dając organizmowi sygnał do wzmożonej aktywności. Stąd pieprz uważany jest za jeden z afrodyzjaków i znajduje się w składzie napojów energetycznych.

Rodzaje pieprzu i ich zastosowanie

Rola pieprzu w medycynie naturalnej nie słabnie – kieliszek wódki z pieprzem wciąż uchodzi za niezastąpiony lek na problemy trawienne, nie tylko w naszym kraju. W Meksyku jeden z gatunków, zwany hoja santa (święty pieprz), znajduje zastosowanie w łagodzeniu bólów, podrażnień skóry i infekcji dróg oddechowych. Na całym świecie można też kupić olejek pieprzowy do aromaterapii. To jednak ciągle niewiele w porównaniu z szerokim spektrum wykorzystania pieprzu w kuchni. Najpopularniejsza jego odmiana – pieprz czarny – występuje w niemal każdej potrawie. Nie tylko wzbogaca smak dania, lecz także wyostrza działanie innych przypraw. Dużo łagodniejszy jest pieprz biały, który przed mieleniem moczy się w słonej wodzie i pozbawia skorupy. Najlepiej sprawdza się jako dodatek do białych mięs, ryb, serów i jasnych sosów. Jeszcze mniej intensywny w smaku jest pieprz zielony, zbierany zanim dojrzeje i konserwowany w solance. Uwielbiają go zwłaszcza Francuzi, którym służy jako przyprawa nawet do deserów. Inne rodzaje pieprzu (czerwony, cytrynowy, czosnkowy, ziołowy, syczuański, kubeba itd.) także stanowią nieodłączne składniki wielu narodowych kuchni.
Curry

Curry

Curry to mieszanka przypraw. Podstawą jest kurkuma, która nadaje jej żółto-pomarańczowy kolor. Dobór reszty przypraw zależy od upodobań wytwórcy, jednak najczęściej spotykane są mieszanki z imbirem, pieprzem, solą, kolendrą, czosnkiem, cynamonem, chili, kminkiem i gałką muszkatołową. Czasem dodaje się również kardamon, szalotkę, gorczycę czarną i goździki. W Indiach słowo „curry” oznacza potrawę w gęstym sosie lub gulasz.

Jałowiec

Jałowiec

Jałowiec jest przyprawą o intensywnym korzennym, słodko-gorzkim smaku. Można go kupić w formie suszonych szyszkojagód. Są to owoce krzewu jałowca. Jałowiec wykorzystuje się do przygotowania marynat do mięs. Najczęściej łączy się go z winem, zielem angielskim, pieprzem i majerankiem. Jagody jałowca pasują do dziczyzny, wołowiny i wieprzowiny. Można z nich też zrobić nalewkę.

Gałka muszkatołowa

Gałka muszkatołowa

Gałki muszkatołowej używamy w kuchni na co dzień, doprawiając nią zarówno desery, jak i dania obiadowe. Jest aromatyczna, ale delikatna, dlatego pasuje do wielu potraw. Nadaje się zarówno do dań kuchni orientalnej, jak i polskiej. Szczypta gałki muszkatołowej nadaje charakterystyczny smak flakom i bigosowi. Bez niej nie powstanie piernik ani grzaniec.

Cząber

Cząber

Cząber to wyrazista, pikantna przyprawa stosowana do zup, gulaszy, potraw przyrządzanych z roślin strączkowych i farszów. Wyróżnia się jej dwa rodzaje – letnią (łagodniejszą) i zimową (ostrzejszą). W kulturze ludowej stosowana była dawniej jako silny afrodyzjak. Obecnie można ją znaleźć również jako dodatek do past do zębów, olejków eterycznych i mydeł. Cząber działa antyseptycznie i łagodzi biegunki.

Estragon

Estragon

Estragon jest byliną cenioną za swoje właściwości kulinarne oraz lecznicze. Posiada wyrazisty, lekko gorzki smak. Wykazuje działanie wzmagające apetyt i usprawniające procesy trawienne. W kuchni najczęściej wykorzystuje się suszone liście estragonu jako przyprawę do dań mięsnych, ryb, sałatek i rozmaitych sosów (tatarskiego, bearnaise, remoulade etc.). Estrgonem przyprawia się również warzywa, np. duszoną marchewkę, ziemniaki, grzyby i buraki oraz zupy - zawsze pod koniec gotowania.

Hibiskus

Hibiskus

Hibiskus, nazywany inaczej malwą sułtańską, to kwiat, z którego robi się ziołowy napar. Roślina wydaje kwiatostan w odcieniach czerwieni, bieli oraz żółci. Napój z suszonych kwiatów hibiskusa to karkade. Napar można urozmaicić, dodając do herbaty np. kardamon, cynamon, wanilię lub imbir. Herbatę z hibiskusa podaje się, na ciepło lub zimno – z dużą ilością cukru. Do naparu można też dodać świeże liście mięty, sok z pomarańczy lub cytryny, a także wodę kwiatową (np. różaną). Hibiskus dostępny jest w sklepach zielarskich i herbacianych oraz aptekach.